วัฒนธรรมการดื่มเบียร์ในออสเตรเลียผูกพันกับอัตลักษณ์ของแต่ละรัฐอย่างแนบแน่น แต่ละพื้นที่มีแบรนด์ระดับตำนานที่เป็นความภาคภูมิใจของคนท้องถิ่น ไปจนถึงคราฟต์เบียร์ยุคใหม่ที่เข้ามาสร้างมิติใหม่ๆ ให้กับรสชาติ
การดื่มเบียร์ของชาวออสซี่เป็นมากกว่าแค่การดื่มทั่วไป แต่คือเครื่องดื่มที่เชื่อมความสัมพันธ์ทางสังคม เป็นสัญลักษณ์ของความเท่าเทียมและก็มีธรรมเนียมในวงนักดื่มที่ไม่ได้เขียนไว้แต่ทุกคนรู้กันดี บทความนี้จะมาทุกคนมาเข้าใจวัฒนธรรมและความสำคัญของเบียร์ที่พบเจอได้ทั่วไป ตั้งแต่การมาของเครื่องดื่มมีฟองจนถึงแบรนด์ท้องถิ่นที่ต้องลองดื่มดูสักครั้ง
การมาของเบียร์แก้วแรกในออสเตรเลีย
Image by unsplash.com
การเดินทางของเบียร์ในออสเตรเลียเริ่มต้นตั้งแต่ก่อนจะมีการตั้งถิ่นฐานถาวรเสียอีก ประวัติศาสตร์การเข้ามาของเบียร์ในออสเตรเลียนั้นผูกพันกับยุคบุกเบิกตั้งถิ่นฐานของชาวอังกฤษ ถือเป็นเสบียงที่สำคัญพอๆ กับน้ำและอาหารเลยทีเดียว
ย้อนกลับไปในช่วงปี 1770 กัปตัน James Cook เดินทางมาสำรวจพร้อมเรือ Endeavour โดยมีเบียร์บรรทุกมาด้วย แต่ไม่ได้มีไว้เพื่อการสังสรรค์ ทว่าใช้เพื่อถนอมน้ำดื่มให้ปลอดภัยจากแบคทีเรียระหว่างรอนแรมในทะเล และช่วยป้องกันโรคเลือดออกตามไรฟัน (Scurvy) ของลูกเรือ จนต่อมาในปี 1788 วัฒนธรรมเบียร์เข้ามาตั้งรกรากอย่างเป็นทางการพร้อมกับ กองเรือที่หนึ่ง (First Fleet) ของอังกฤษที่เข้ามาตั้งอาณานิคมในออสเตรเลีย เบียร์ในช่วงแรกจึงเป็นเบียร์ที่นำเข้ามาจากอังกฤษทั้งหมด
ในช่วงแรกเบียร์ที่นำเข้ามามีราคาแพงและมักจะเสียรสชาติจากสภาพอากาศที่ร้อนจัดและการเดินทางไกล ผู้คนจึงหันไปนิยมบริโภครัม (Rum) และสปิริตอื่นๆ มากกว่า จนกระทั่งเริ่มมีการผลิตเบียร์ดื่มเองในท้องถิ่นในเวลาต่อมา โดยมี John Boston ชาวอังกฤษที่อพยพมาเป็นผู้ที่ริเริ่มต้มเบียร์อย่างเป็นทางการคนแรกในซิดนีย์ แต่เนื่องจากขาดแคลนวัตถุดิบหลักอย่างมอลต์และฮอปส์ เขาจึงพลิกแพลงใช้ข้าวโพดอินเดียผสมกับใบกูสเบอร์รี่แทน ต่อมา James Squire อดีตนักโทษจากกองเรือที่หนึ่งผู้สร้างตำนาน เขาเป็นคนแรกที่สามารถเพาะปลูกดอกฮอปส์ (Hops) บนแผ่นดินออสเตรเลียได้สำเร็จ และเปิดโรงเบียร์เชิงพาณิชย์เต็มรูปแบบแห่งแรกในช่วงนั้น
คนออสซี่ดื่มเบียร์กันตอนไหน?
Image by Pixabay
หากคุณอยากจะดื่มเบียร์สักแก้วในออสเตรเลีย เพียงมองไปบนถนนเส้นหลักในตัวเมือง คุณสามารถเจอผับบาร์หรือร้าน Bottle Shop ตั้งอยู่ หากคุณอายุเกิน 18 ปี ก็สามารถแวะเข้าไปซื้อเครื่องดื่มได้อย่างถูกต้อง เบียร์คือเครื่องดื่มที่หาได้ทั่วไป
บทบาทของเบียร์มักอยู่คู่กับงานสังสรรค์เสมอของชาวออสซี่ โดยเฉพาะปาร์ตี้ตามบ้านชาวออสซี่ ที่เจ้าภาพเตรียมอาหาร แขกหิ้วเบียร์ไปเองและหิ้วไปแชร์คนอื่นด้วยในรูปแบบของ Esky (กระติกน้ำแข็ง) เป็นหนึ่งในวัฒนธรรมทางสังคมที่ฝังรากลึกมายาวนาน หรือจะช่วงวันหยุดยาวสุดสัปดาห์ การออกไป Barbie ตามสวน หรือจะอยู่ในวงในช่วงเชียร์กีฬา ไม่ว่าจะเป็นฟุตตี้ (AFL) คริกเก็ต หรือรักบี้ เบียร์คือเครื่องดื่มภาคบังคับทั้งในสนามและหน้าจอทีวี และในเวลาหลังเลิกงาน เพื่อนร่วมงานจะชวนกันไปผับใกล้ๆ เพื่อดื่มเบียร์เย็นๆ สักแก้วสองแก้ว คลายความเครียดทิ้งก่อนกลับบ้าน เรียกได้ว่าชาวออสซี่ดื่มเบียร์แทบจะทุกโอกาส ทุกเวลา จะแวะเข้าบาร์ดื่มคนเดียว หรือจะชวนเพื่อนฝูงไปสังสรรค์ก็เป็นเรื่องปกติที่พบเห็นได้ตลอดทุกที่
3 ทริกที่ควรรู้เวลาสั่งเบียร์และมารยาทการดื่มในออสเตรเลีย
- ถ้าคุณไปดื่มกับคนออสเตรเลีย สิ่งสำคัญที่สุดที่ต้องรู้คือ วัฒนธรรม "The Shout" หรือ การเลี้ยงเป็นรอบ
เมื่อไปกันเป็นกลุ่ม จะมีคนหนึ่งออกตัวว่า "I'll get this shout" (รอบนี้ฉันเลี้ยงเอง) โดยจะเดินไปซื้อเบียร์มาให้ทุกคนในวง กฎคือทุกคนในวงต้องวนเป็นเจ้ามือคนละรอบจนกว่าจะครบ การขอตัวกลับก่อนที่รอบของตัวเองจะมาถึง หรือรับกินฟรีแต่ไม่ยอมเป็นเจ้ามือ ถือเป็นการเสียมารยาทอย่างรุนแรงในสังคมออสซี่
Stubby Holder
Image by personalisedfavours.com.au
2. คนออสซี่ดื่มเบียร์ต้องเย็นจัดเสมอ หากกินแบบขวดเบียร์หรือกระป๋องเบียร์ พวกเขามักสวมปลอกเก็บความเย็น เพื่อไม่ให้มือทำให้อุณหภูมิเบียร์อุ่นขึ้นที่เรียกว่า Stubby Holder ผับบางแห่งอาจมีเตรียมไว้ให้หรือคนออสซี่เองมักจะพกติดตัวเวลาไปปาร์ตี้ ซื้อหาซื้อได้ตามร้านค้าทั่วไปรวมถึงร้านขายของฝากที่ระลึก
3. ประเทศนี้ไม่มีมาตรฐานการเรียกชื่อไซส์แก้วที่เหมือนกันทั้งประเทศ ชื่อเดียวกันแต่คนละรัฐ อาจได้แก้วคนละขนาด เช่นที่ เซาท์ออสเตรเลีย เป็นรัฐที่เรียกชื่อไซส์แก้วต่างจากชาวบ้านที่สุด หากคุณชินกับการสั่งไซส์ "Schooner" ซึ่งเป็นแก้วไซส์กลาง (425 ml) ในซิดนีย์หรือเมลเบิร์น แต่พอไปสั่ง "Schooner" ในแอดิเลด คุณจะได้แก้วไซส์เล็ก (285 ml) มาแทน
ชาวออสซี่ยังมีสแลงและคำศัพท์อื่นๆ ที่มักใช้กันเป็นประจำ เช่นคำว่า
- “On Tap” หมายถึงเบียร์สดที่กดจากหัวจ่ายหน้าบาร์ (Draft beer) เช่น "What do you have on tap?" (มีเบียร์สดอะไรบ้าง?)
- “Jug” เหยือกเบียร์ขนาดใหญ่ (ประมาณ 1,140 ml) เหมาะสำหรับสั่งมาเทแบ่งกันในกลุ่มเพื่อน ถือเป็นไซส์เดียวที่เรียกเหมือนกันทั้งประเทศ
- “Stubby” เบียร์ขวดแก้วทรงอ้วนเตี้ยขนาด 375 ml ซึ่งเป็นขนาดมาตรฐานของเบียร์ขวดในออสเตรเลีย
- “Tinny” เบียร์กระป๋อง (มาจากคำว่า Tin ที่แปลว่ากระป๋อง)
- “Slab” กล่องหรือลังเบียร์ (มักบรรจุ 24 ขวด/กระป๋อง) มักใช้พูดเวลาไปซื้อจากร้านขายเหล้า เช่น "I'll grab a slab of VB."
แบรนด์เด่นยี่ห้อดังในแต่ละท้องถิ่น
หลังจากที่ทราบวัฒนธรรมการดื่มสไตล์ออสซี่ที่ควรรู้กันไปแล้ว ต่อไปคือลิสยี่ห้อเบียร์ท้องถิ่นในแต่ละรัฐที่คุณควรลิ้มลอง ซึ่งหลายๆแบรนด์หาได้ตามร้าน Bottle Shop ใกล้บ้านคุณ
รัฐนิวเซาท์เวลส์ (New South Wales)
Image by tooheys.com.au
แบรนด์: Tooheys (ทูฮีย์)
ก่อตั้งในปี 1869 โดยสองพี่น้อง John และ James ตระกูล Tooheys ในซิดนีย์ เป็นคู่แข่งตลอดกาลกับแบรนด์ VB ของรัฐวิกตอเรีย คนยุคก่อนมักแบ่งแยกชัดเจนว่าคน NSW ดื่ม Tooheys คน VIC ดื่ม VB
ยี่ห้อนี้มีรุ่นสร้างชื่อคือ Tooheys New เบียร์ Lager ดื่มง่าย สดชื่น และ Tooheys Old เบียร์ Dark Ale เนื้อเข้มข้น หอมกลิ่นมอลต์คั่ว จุดเด่นคือการใช้ยีสต์สูตรเฉพาะที่สืบทอดกันมา ทำให้เบียร์มีบอดี้ที่นุ่มและกลมกล่อม เหมาะกับการดื่มในผับริมหาดหรือหลังเล่นเซิร์ฟ
ที่โรงเบียร์ Tooheys Brewery ตั้งอยู่ที่ย่าน Lidcombe ในซิดนีย์ มีทัวร์ชมไลน์การผลิตขนาดใหญ่ยักษ์ แต่ต้องเช็กและจองล่วงหน้าเนื่องจากเป็นโรงงานอุตสาหกรรมหลัก
มณฑลนครหลวงออสเตรเลีย (Australian Capital Territory)
แบรนด์: Capital Brewing Co.
เนื่องจากแคนเบอร์ราเป็นเมืองหลวงที่สร้างขึ้นใหม่ จึงไม่มีโรงเบียร์อุตสาหกรรมยุคโบราณเหมือนรัฐอื่น แต่ถูกทดแทนด้วยแบรนด์คราฟต์เบียร์ร่วมสมัยที่ก่อตั้งในปี 2016 และกลายมาเป็นความภูมิใจของคนเมืองหลวงในปัจจุบัน ที่นี่เป็นโรงเบียร์ที่ชูนโยบาย Carbon Neutral คือการปล่อยคาร์บอนเป็นศูนย์ รายแรกๆ ของประเทศ เบียร์รุ่นยอดฮิตคือ Coast Ale และ Capital XPA มีรสชาติสะอาดสะอ้าน บาลานซ์ระหว่างความหอมของฮอปส์ฝั่งออสซี่กับมอลต์ได้อย่างลงตัว ดื่มแล้วสดชื่นเข้ากับธรรมชาติรอบกรุงแคนเบอร์รา
โรงเบียร์ตั้งอยู่ที่ย่าน Fyshwick ในแคนเบอร์รา มีทัวร์เปิดเข้าชมในวันเสาร์-อาทิตย์ ราคาประมาณ 25-30 AUD ไฮไลท์คือ Taproom ขนาดใหญ่ที่มีร้านเบอร์เกอร์ชื่อดังอย่าง Brodburger ตั้งอยู่ข้างใน
รัฐควีนส์แลนด์ (Queensland)
Image by xxxx.com.au
แบรนด์: XXXX (อ่านว่า โฟร์เอ็กซ์)
ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 1878 ที่เมืองบริสเบน ชื่อ XXXX มาจากระบบการให้คะแนนคุณภาพความเข้มข้นของเบียร์ในอดีต ยิ่งตัว X มากยิ่งหมายถึงแอลกอฮอล์ที่สูงและรสชาติที่เข้มข้น
เบียร์รุ่นที่โดดเด่นและได้รับความนิยมสูงสุดคือ XXXX Gold ซึ่งเป็นเบียร์ Mid-strength (แอลกอฮอล์ 3.5%) รสชาติบางเบา ดื่มง่าย สดชื่นและขมน้อย ออกแบบมาเพื่อให้เหมาะกับสภาพอากาศร้อนจัดและไลฟ์สไตล์กลางแจ้งของชาวควีนส์แลนด์ หากอยากเข้าไปศึกษาเพิ่มเติม ที่โรงเบียร์ XXXX Brewery and Alehouse ตั้งอยู่ที่ย่าน Milton ในบริสเบน มีทัวร์ความยาว 90 นาทีเพื่อดูกระบวนการผลิตอันยาวนานกว่าร้อยปี พร้อมการชิมเบียร์ในราคาค่าเข้าชมเริ่มต้นอยู่ที่ 41-59 AUD เท่านั้น
รัฐแทสเมเนีย (Tasmania)
Image by cascadebreweryco.com.au
แบรนด์: Cascade (คาสเคด)
โรงเบียร์ Cascade ในรัฐแทสเมเนีย เป็นโรงเบียร์ที่เก่าแก่ที่สุดในออสเตรเลียที่ยังคงดำเนินการผลิตอย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน เพิ่งฉลองครบรอบ 200 ปีไปเมื่อกี่ปีที่ผ่านมา ก่อตั้งในปี 1824 ยังคงตัวอาคารสไตล์โกธิกดั้งเดิม ตั้งอยู่บริเวณเชิงเขา Mount Wellington
เบียร์ยี่ห้อนี้มีจุดเด่นตรงการใช้น้ำแร่บริสุทธิ์จากภูเขาและวัตถุดิบที่ปลูกในแทสเมเนียโดยเฉพาะ โดยเฉพาะรุ่น Cascade Stout และ Pale Ale ที่ให้รสชาติคลาสสิกและสะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติ มีทัวร์โรงเบียร์ Cascade Brewery ในย่าน South Hobart มีทัวร์ประวัติศาสตร์เดินชมสถาปัตยกรรมเก่าแก่พร้อมชิมเบียร์ ราคาประมาณ 38-40 AUD ถือเป็นจุดแวะพักที่ได้บรรยากาศเมื่อเดินทางมาเที่ยวเมืองโฮบาร์ต
มณฑลนอร์เทิร์นเทร์ริทอรี (Northern Territory)
แบรนด์: NT Draught (เอ็นที ดราฟต์)
ถือกำเนิดในปี 1957 ตอบโจทย์ชาวเมืองดาร์วินที่ต้องเผชิญกับอากาศร้อนชื้นตลอดทั้งปี ความโดดเด่นของแบรนด์ไม่ได้อยู่ที่กรรมวิธีการผลิตที่ซับซ้อนแต่อยู่ที่ขนาดขวด เป็นแบรนด์มีเบียร์ขวดขนาดใหญ่ยักษ์ไซส์ 2 ลิตรที่เรียกว่า "Darwin Stubby" เป็นขนาดที่ใหญ่ที่สุดที่จำหน่ายในออสเตรเลียก็ว่าได้ รสชาติจะเป็นเลเกอร์ที่เน้นความซ่า ดับกระหาย และต้องดื่มตอนเย็นจัดเท่านั้น เพื่อสู้กับอากาศร้อน
ข่าวร้ายคือเมื่อเดือนพฤษภาคม 2015 ที่ผ่านมา บริษัท Carlton & United Breweries ประกาศว่าเนื่องจากปริมาณการผลิตลดลงและต้นทุนที่เพิ่มขึ้น จึงจะยุติการผลิตเบียร์ NT Draught อย่างไรก็ตาม แม้ว่าจะไม่ได้ผลิตในปริมาณมหาศาลเหมือนในอดีต แต่ยังคงมีการผลิตแบบลิมิเต็ดและวางจำหน่ายอยู่ตามร้านขายท้องถิ่นและผับบางแห่ง เพื่อให้นักท่องเที่ยวและคนท้องถิ่นซื้อเป็นของฝาก
รัฐเซาท์ออสเตรเลีย (South Australia)
Image by coopers.com.au
แบรนด์: Coopers (คูเปอร์ส)
แม้จะเริ่มทีหลัง Cascade แต่ Coopers ครองแชมป์ในฐานะโรงเบียร์อิสระของครอบครัวชาวออสเตรเลียที่เก่าแก่ที่สุด และยังคงบริหารสืบต่อจากผู้ก่อตั้งมาจนถึงทุกวันนี้ ก่อตั้งขึ้นในปี 1862 ณ ชานเมืองแอดิเลด คูเปอร์สเป็นที่รู้จักในด้านการผลิตเบียร์หลากหลายชนิด เอกลักษณ์ของแบรนด์คือกระบวนการหมักครั้งที่สองในขวด (Bottle-conditioned) ทำให้เบียร์มีตะกอนยีสต์หลงเหลืออยู่และมีสีขุ่น รุ่นสร้างชื่อคือ Original Pale Ale ที่มีกลิ่นหอมฟรุตตี้ ฟลอรัล และรสชาตินุ่มลึก ก่อนดื่มมักจะต้องกลิ้งขวดเบาๆ ไปมาเพื่อให้ยีสต์กระจายตัว มีทัวร์โรงเบียร์ Coopers Brewery ตั้งอยู่ที่ Regency Park ในเมืองแอดิเลด มีทัวร์ให้เลือกตั้งแต่ 60 นาที จนถึง 3 ชั่วโมง ราคาค่าเข้าชมเริ่มต้น 35-350 AUD
รัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย (Western Australia)
แบรนด์: Little Creatures (ลิตเติล ครีเอเจอร์ส)
ก่อตั้งปี 2000 ที่เมืองท่าฟรีแมนเทิล (Fremantle) ดำเนินงานในฐานะบริษัทในเครือของบริษัท Kirin Company จากประเทศญี่ปุ่น ถือเป็นแบรนด์สำคัญที่จุดประกายวงการคราฟต์เบียร์สมัยใหม่ของออสเตรเลียให้ตื่นตัว โดยชื่อ Little Creatures ได้รับแรงบันดาลใจจากเนื้อเพลงในอัลบั้ม “Little Creatures” ของวง Talking Heads และหมายถึงเซลล์ยีสต์ที่มีชีวิตซึ่งเปลี่ยนน้ำตาลในมอลต์เวิร์ตให้เป็นเอทานอล
โรงเบียร์แห่งนี้ได้รับรางวัล Australian International Beer Awards มาแล้วหลายรางวัล ในปี 2002 โรงเบียร์ Little Creatures ได้รับรางวัลโรงเบียร์ยอดเยี่ยมแห่งออสเตรเลีย และเบียร์ Pale Ale ของโรงเบียร์ก็ได้รับรางวัลเบียร์ยอดเยี่ยมเช่นกัน
สินค้ายอดนิยมที่ทำให้โด่งดัง นั่นคือ Pale Ale สไตล์อเมริกัน ที่ใช้ดอกฮอปส์จากสหรัฐอเมริกาแบบจัดเต็ม ทำให้มีกลิ่นหอมของซิตรัสและดอกไม้ชัดเจน พร้อมความขมตอนปลายที่สดชื่น แตกต่างจากเบียร์สไตล์ดั้งเดิมในตลาดอย่างสิ้นเชิง หากสนใจเข้าชมทัวร์โรงเบียร์ Little Creatures Brewery ใน Fremantle ที่นี่มีทัวร์พร้อมการชิมเบียร์แบบเจาะลึกในราคา 35 AUD ในบรรยากาศโกดังริมทะเลสุดชิล
รัฐวิกตอเรีย (Victoria)
Image by victoriabitter.com.au
แบรนด์: Victoria Bitter (VB)
ถือกำเนิดในช่วงปี 1854 เป็นเบียร์ Lager ระดับไอคอนที่ผูกพันกับวิถีชีวิตชาวออสซี่ ที่มาในขวดทรงป้อม (Stubby) และฉลากสีเขียวผนวกกับโลโก้อันเป็นเอกลักษณ์ที่ใครเห็นก็ต้องรู้
ความโดดเด่นอยู่ที่รสชาติ เพราะเป็นเบียร์ที่ตั้งใจให้มีรสชาติมอลต์เข้มข้น (Full-bodied) และมีความขม (Bitter) ชัดเจนซึ่งเป็นรสชาติอันแสนคลาสสิกและเป็นเอกลักษณ์ของ VB
ออกแบบมาให้ดื่มตอนเย็นจัดเพื่อดับกระหาย การแวะดื่มดราฟต์เบียร์สดๆ สักแก้วในเมืองอย่างเมลเบิร์นถือเป็นประสบการณ์ท้องถิ่นขนานแท้
ที่ Carlton Brewhouse ในย่าน Abbotsford เมืองเมลเบิร์น มีบริการทัวร์โรงเบียร์ ชมกระบวนการผลิตเบียร์ของเครือพร้อมการชิม ในราคาเริ่มตั้งแต่ 35-99 AUD ตามแพกเกจที่มีให้เลือก เปิดให้เข้าชมในทุกวันพุธ-เสาร์ในแต่ละสัปดาห์
เบียร์คือเครื่องดื่มทางสังคมที่เข้าถึงง่ายในออสเตรเลีย ทั้งราคาถูก หาซื้อได้ง่าย และอยู่ร่วมในกิจกรรมสังสรรค์ไม่ว่าจะไปบาร์บีคิวหรือเวลาเลิกงาน ปรียบเหมือนรางวัลเมื่อสิ้นสุดวัน เบียร์ไม่ได้เป็นแค่เครื่องดื่มมึนเมา แต่มันคือเครื่องมือในการทลายกำแพงในการนัดเจอเพื่อน และเป็นสัญลักษณ์ของการผ่อนคลายในสไตล์ออสซี่ขนานแท้
อ้างอิง
- https://en.wikipedia.org/wiki/Beer_in_Australia
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- afar.com
- tooheys.com.au
- capitalbrewing.co
- xxxx.com.au
- cascadebreweryco.com.au
- coopers.com.au
- littlecreatures.com.au
- victoriabitter.com.au
